Fiat para, altın gibi bir varlığa değil, onu çıkaran devletin güvencesine ve yasal geçerliliğine dayanan resmî para birimidir. Türk Lirası, dolar, euro — hepsi fiat paradır.
Nasıl Çalışır?
Fiat paranın değeri arz-talep, merkez bankası politikaları ve güvene bağlıdır. Devlet istediği kadar basabilir; arz aşırı artarsa enflasyon olur ve paranın alım gücü düşer. Karşılığında fiziksel bir altın rezervi tutma zorunluluğu yoktur.
Somut Örnek
Cebinizdeki 100 TL’nin “değeri” kâğıdın kendisi değildir; devletin onu geçerli kılması ve insanların ona güvenmesidir. Enflasyon yükselince aynı 100 TL ile daha az şey alırsınız — fiat paranın en bilinen zayıflığı budur.
Neden Önemli?
Kripto dünyası büyük ölçüde fiat parayla kıyaslanarak anlatılır. Bitcoin’in “sınırlı arz” vurgusu, fiat paranın sınırsız basılabilmesine bir tepkidir. Stablecoin’ler ise fiat paranın (çoğunlukla doların) dijital karşılığıdır. Kriptoyu anlamak için önce fiat parayı anlamak gerekir.
İlgili terimler: stablecoin, Bitcoin, CEX.