Kaldıraç (leverage), borsadan ödünç alınan parayla yatırım pozisyonunuzu kendi sermayenizin çok üzerine çıkarmanızı sağlayan bir araçtır. Hem potansiyel kârı hem de potansiyel zararı aynı oranda büyütür.
Nasıl Çalışır?
Kaldıraç bir çarpan olarak ifade edilir: 10x, 50x, 100x gibi. 10x kaldıraçla 1.000 TL’lik sermayeyle 10.000 TL’lik pozisyon açabilirsiniz.
Fiyat lehinize hareket ederse, kârınız 10 kat büyür. Ama aleyhinize döndüğünde zarar da 10 kat hızlı birikir. Sermayeniz belirli bir seviyeye kadar erirse pozisyonunuz otomatik kapatılır — buna likidasyon (tasfiye) denir ve yatırdığınız teminatı kaybedersiniz.
Somut Örnek
10x kaldıraçla pozisyon açtınız. Fiyatın yalnızca yüzde 10 ters yönde hareket etmesi, sermayenizin tamamını silmeye yeter. Yani Bitcoin gibi günde rahatça yüzde 5-10 oynayan bir varlıkta yüksek kaldıraç, dakikalar içinde hesabınızı sıfırlayabilir.
Neden Önemli?
Kaldıraç, kripto piyasalarındaki ani çöküşlerin baş aktörlerindendir. Sert düşüşlerde milyarlarca dolarlık kaldıraçlı pozisyon zincirleme tasfiye olur ve düşüşü daha da hızlandırır.
Yeni başlayanlar için yüksek kaldıraç son derece risklidir; küçük bir dalgalanma bile her şeyi kaybettirebilir. Bir pozisyonun nasıl tasfiye olacağını önceden görmek isterseniz kaldıraç hesaplayıcımızı kullanabilir, mantığını long-short işlem rehberinden öğrenebilirsiniz.
İlgili terimler: likidite, Bitcoin, boğa ve ayı piyasası.