Validium, işlemlerin doğruluğunu sıfır bilgi kanıtıyla (zk-proof) zincire kanıtlayan ama işlem verisinin kendisini zincir dışında (off-chain) tutan bir ölçekleme çözümüdür.
Nasıl Çalışır?
Bir zk-rollup, hem kanıtı hem veriyi ana zincire yazar. Validium ise sadece “işlemler geçerli” kanıtını zincire koyar, veriyi zincir dışında saklar. Bu, işlemleri çok daha ucuz ve hızlı yapar. Ama bir bedeli vardır: veri zincir dışında olduğu için, o veriyi tutan taraflar erişilebilir kılmazsa kullanıcılar fonlarını çekmekte zorlanabilir. Yani güvenlik, “veri erişilebilirliği” varsayımına bağlıdır.
Somut Örnek
Bir validium, düşük ücret ve yüksek hız sunabilir ama veri erişilebilirliği tarafında farklı güven varsayımları taşır.
Neden Önemli?
Validium, maliyet ile güvenlik arasındaki ödünleşimi gösteren iyi bir örnektir. Yüksek hacimli ve düşük ücretli uygulamalar için caziptir ama tam bir rollup kadar güvenli değildir. Bir ağın “rollup mu, validium mu” olduğu, güvenliğini değerlendirmek için önemli bir ayrımdır.
İlgili terimler: ZK Rollup, Off-Chain, Data Availability.